Javna uprava daleko od servisno orjentisane i depolitizovane

Komentar jednog od osnivača Politikon mreže i bivšeg ministra 
iz redova opozicije u Vladi izbornog povjerenja Borisa Marića
za dnevni list Vijesti

Kako komentarišete razrješenja politički ”nepodobnih” kadrova nakon smjenjivanja vlasti kako na državnom, tako i na lokalnom nivou? Koje javne funkcionere, po zakonu, Vlada ili lokalna vlast može razriješiti ili smijeniti u određenom vremenskom periodu, a koje ne?

boris-maric-kolektiv.me_Reforma javne uprave je jedan od tri stuba od kojih zavisi dinamika integracije Crne Gore u EU. Podsjećanja radi, od 2003. godine reforma javne uprave ne daje značajne rezultate, a prvenstveno zbog toga što politička elita na vlasti ne želi da ”siječe granu na kojoj sjedi”. Naime, na javnu upravu se gleda kao na politički plijen koji donosi tzv. ”sigurne glasove”. Štaviše, situacija je takva da se koalicionim sporazumima vrši podjela funkcija koje se moraju popunjavati na osnovu zakonom definisanih uslova, odnosno putem javnog konkursa. Ovaj trend je recidiv, ne tako davne, prakse obračuna u nekada jedinstvenoj Demokratskoj partiji socijalista (DPS), a nakon toga je dobio mnoge pojavne oblike kojima su, nažalost, svoj doprinos na lokalnom nivou davale i opozicione partije.

Mora postojati jasna linija razdvajanja između političkog i profesionalnog angažmana, što, ako se uspostavi kao funkcionalan sistem, ne isključuje jedno drugo po pravilu. Sada su na lokalnom nivou političke funkcije gradonačelnik/predsjednik opštine i predsjednik Skupštine (Glavnog grada, Prijestonice, opštine) i njihovi zamjenici. Ostala namještenja ”idu” putem javnog konkursa i dijele se na ona sa mandatom i na neodređeno vrijeme. U izvršnoj vlasti na državnom nivou političku funkciju imaju primarno članovi Vlade i, u određenoj mjeri, državni sekretari.

Kad prevagu odnese politika nad pravom onda imamo i razrješenja sa funkcija bez jasnog zakonskog osnova koja vode do sudskih postupaka, a postupci opet do znatnih budžetskih izdataka, odnosno direktne štete za građane. Radi se o zabrinjavajućim brojkama koje bi morale da budu predmet javne debate ne samo u okviru sistema javne uprave, već zakonodavne i sudske vlasti. U najkraćem: još uvijek smo daleko od servisno orjentisane, depolitizovane i profesionalizovane javne uprave.

Komentar je objavljen u sekciji Politika dnevnog lista Vijesti 14. maja 2017.